Un investigashon independiente komishoná pa Rei Willem-Alexander a konkluí ku Kas di Oraño-Nassau a sostené kolonialismo hulandes ku konvikshon durante siglonan, inkluyendo sklabitut, i a probechá finansieramente di e sistema kolonial. Segun e estudio, famia real a gana ekivalente na aproksimadamente €576 mion for di interesnan kolonial.
E resultado final di e investigashon a keda presentá dia 2 di òktober 2026 na Edifisio di Akademia di Universidat di Leiden. E proyekto, ku a dura tres aña, tabata dirigí pa historiadó prof. Gert Oostindie i a envolví alrededor di 60 investigadó. E resultado ta konsistí di sinku buki ku huntu ta kontené mas di 2.000 página di investigashon.
Segun Oostindie, “tur e stadshouder, rei i reina, por lo ménos te ku Wilhelmina, tabata konvensí di e legitimidat di kolonialismo i su importansia pa Hulanda”.
El a bisa ku miembronan di Kas di Oraño-Nassau tabata konsiderá gueranan kolonial i supreshon violento di rebelionan komo inevitabel i hustifiká. E investigashon ta konkluí ku te ku asenshon di Reina Juliana na 1948, ningun miembro di e famia real no a ekspresá krítika públiko riba kolonialismo ni a defendé un otro rumbo. Segun investigadónan, Kas di Oraño-Nassau tabata “enbolbí ku konvikshon i sin reserva fundamental” den e proyekto kolonial hulandes.

Un di e revelashonnan mas notabel di e estudio ta e kantidat di sen ku e famia real a derivá for di kolonialismo. Segun e investigadónan, Kas di Oraño-Nassau a gana ekivalente na aproksimadamente €576 mion na balor aktual. Di e suma aki, serka di €566 mion tabata relashoná ku e antiguo Indies Hulandes, awor Indonesia.
E investigashon ta indiká ku gran parti di e ganashinan no a bin direktamente for di e VOC ni WIC den siglo 17 i 18, sino for di empresanan kolonial den siglo 19, manera Nederlandsche Handel-Maatschappij i Billiton Maatschappij, ku tabatin relashon estrecho ku e famia real.
Influensia limitá riba polítika
Ounke e estudio ta severo den su evaluashon di e sosten ku e Kas di Oraño-Nassau a aportá na kolonialismo, investigadónan ta señalá ku e influensia direkto di e famia real riba maneho kolonial tabata relativamente limitá den hopi periodo. Segun Oostindie, Hulanda probablemente lo a bira un poder kolonial meskos ku òf sin e Kas di Oraño-Nassau.
Un eksepshon importante tabata Rei William I (1813-1840), kende segun e investigashon a hunga un ròl aktivo den formulashon di maneho kolonial i asta a buska manera pa evitá algun regulashonnan tokante komersio di katibu.
Boneiru den e sistema kolonial
Ounke e investigashon no ta dediká un kapítulo spesífiko na Boneiru, e konklushon ta apliká tambe na e isla komo parti di e imperio kolonial hulandes. Durante siglonan, Boneiru tabata un teritorio kolonial kaminda personanan sklabisá tabata obligá pa traha den saliña, trabounan gubernamental i otro aktividatnan ekonómiko. E sistema ku e estudio ta kritika tabata presente tambe na Boneiru, meskos na otro kolonianan hulandes den Karibe.

Den su reakshon na e informe, Rei Willem-Alexander a deskribí e konklushonnan komo “doloroso i profundamente konfrontante”. El a rekonosé ku e investigashon ta mustra ku stadshoudernan i reinan di e Kas di Oraño-Nassau a sostené kolonialismo i sklabitut aktivamente, kontribuyendo na mantenementu di e sistema durante siglonan.
“Mi no por kambia e pasado, pero mi por asumí responsabilidat pa loke nos ta hasi awe i pa e futuro ku nos ta konstrukuí,” rei a deklará durante presentashon ofisial di e informe.
El a enfatisá ku efektonan di kolonialismo i sklabitut no ta pertenesé solamente na pasado, sino ku ta sigui sintí nan den komunidatnan tantu na Hulanda komo den anterior kolonianan. Segun e monarka, e investigashon ta kontribuí na un mihó komprondementu di e historia komun i di e impakto ku pasado tin riba generashonnan aktual.
E estudio ta keda mirá komo un momento históriko den e proseso di Hulanda pa konfrontá su pasado kolonial. Diferente di investigashonnan anterior, esaki tabata direktamente pa e rei mes i a duna investigadónan akseso amplio na archivonan di Kas di Oraño-Nassau. Segun varios eksperto, nunka promé un monarka konstitushonal den Europa no a inisiá un investigashon tan amplio i independiente tokante e ròl di su propio famia den kolonialismo i sklabitut.
Kargando komentarionan...